पिकांचे नुकसान करणाऱ्या टोळधाडी पासून शेतकरी बांधवानी सावध राहावे जिल्हाधिकारी डॉ. कैलास शिंदे यांचे आवाहन

पालघर दि. 28 : गुजरात, राजस्थान व मध्यप्रदेश राज्यात टोळधाडीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. या कीडीचे थवे ताशी 12 ते 16 किमी इतक्या वेगाने उडतात. ही टोळधाड दूरवर उडून जात असल्याने अशा टोळधाडीपासून धोका निर्माण होऊ शकतो. ही कीड तिच्या मार्गातील वनस्पतीची हिरवी पाने, फुले, फळे, बिया, फांदी, पालवी आदिंचा फडशा पाडत असल्याने पिकाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. वरील राज्यांच्या सिमेलगत पालघर जिल्ह्यातील तलासरी, डहाणु व जव्हार तालुक्यांना टोळधाडीच्या प्रादुर्भावाबाबत शेतकरी बांधवानी सावध राहावे असे आवाहन जिल्हाधिकारी डॉ. कैलास शिंदे यांनी केले.

या किडीपासून नुकसान टाळण्याच्या दृष्टीने प्रादुर्भावापुर्वीच खबरदारीच्या उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी कृषि विद्यापीठाकडून तांत्रिक माहिती प्राप्त झालेली आहे. सदर माहिती अन्वये नियंत्रणाबाबत कार्यवाही व्हावी व शेतकऱ्यांमध्ये टोळधाड नियंत्रणाबाबत जनजागृती व्हावी व कीडीपासून होणारे आर्थिक नुकसान टाळावे म्हणून शेतकऱ्यांनी खबरदारीचा उपाय म्हणून किडीने आपल्या शेतात प्रवेश करु नये याकरीता वाळवंटी टोळ सर्वेक्षण संस्था यांनी वेगवेगळया उपाययोजना सुचविलेल्या आहेत. त्यांचा वापर शेतकऱ्यांनी करावा. असे आवाहन ही जिल्हाधिकारी डॉ. कैलास शिंदे यांनी केले. 

शेतकऱ्यांनी घ्यावयाच्या खबरदारीच्या उपाययोजना- 

• शेतकऱ्यांचे गट बनवून रात्री शेतात देखरेख व पाहाणी करावी. संध्याकाळी 7 ते 9 या कालावधीत हे किटक लाखोंच्या संख्यने विश्रांतीसाठी शेतात उतरू शकतात. 

• शेताच्या आजूबाजूला मोठे चर खोदणे, तसेच वाद्य वाजवून मोठ्याने आवाज करावा. 

 • संध्याकाळी/ रात्रीच्या वेळी झाडा-झुडपांवर टोळ जमा होतात अशावेळी प्रादुर्भावग्रस्त शेतामध्ये मशाली पेटवून तसेच टायर जाळून धूर केल्यास नियंत्रण होते. 

• प्रतिबाधात्मक उपाय म्हणून निंबोळी आधारीत किटकनाशक आझाडिरेक्टीन 1500 पिपिएम 30 मि.ली. किंवा 5 ऽ निंबोळी अर्काची प्रती 10 लि. पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. 

• आमिषाचा वापर 20 किलो गहू किंवा भाताच्या तूसामध्ये फिप्रोनिल 5 एससी, 3 मि.ली. मिसळावे व त्याचे ढिग शेतात ठेवावे. याकडे टोळ आकर्षित होतात व सदर आमिषामूळे हि किड मरण पावते. 

• टोळांचा प्रादुर्भाव जास्त प्रमाणात आढळून आल्यास क्लोरपायरीफॉस 20 ईसी 24 मि.ली किंवा क्लोरपायरीफॉस 50 ईसी 10 मि.ली किंवा डेल्टा मिथ्रिन 2.8 ईसी 10 मि.ली किंवा फिप्रोनील 5 एससी 2.5 मि.ली किंवा ल्यांब्डा सायहेलोथ्रिल 5 ईसी 10 मि.ली किंवा मॅल्याथिऑन 50 ईसी 37 मि.ली प्रती 10 लीटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी. 

• फवारणी शक्यतोवर रात्री उशिरा किंवा पहाटेच्या वेळी करावी. अशावेळी टोळ विश्रांतीसाठी मोठ्या संख्येने झाडाझुडपावर जमा झालेले असतात. त्यावर फवारणी केल्यास बऱ्याच प्रमाणात नियंत्रण मिळणे शक्य होते. असेही जिल्हाधिकारी डॉ कैलास शिंदे यांनी सांगितले.

टोळधाडीचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास संबंधित कृषि सहाय्यक व तालुका कृषि अधिकारी तसेच कृषि विदयापीठ/कृषि विज्ञान केंद्रातील शास्त्रज्ञांशी संपर्क साधावा.असे जिल्हा अधिक्षक कृषि अधिकरी,काशिनाथ तरकसे, यांनी आवाहन केले आहे.